პროექტი „ქალებისა და გოგონების მიმართ ძალადობისადმი კომპლექსური მიდგომა“


2017-2018 წლებში, „საფარი“ ამერიკის შეერთებული შტატების საერთაშორისო განვითარების სააგენტოსა (USAID) და აღმოსავლეთ-დასავლეთის მართვის ინსტიტუტის (EWMI) დაფინანსებით, პროექტის „ქალებისა და გოგონების მიმართ ძალადობისადმი კომპლექსური მიდგომა“ (Complex Approach to the Violence against Women and Girls) მეშვეობით, პროგრამის „კანონის უზენაესობის მხარდაჭერა საქართველოში“ (PROLoG) განხორციელებას შეუდგება.

საქართველოში ქალებზე და გოგონებზე ძალადობის პრობლემის ხილვადობა ჯერ კიდევ დაბალია, რადგან ძირითადად პროცესი ისეთ დახურულ სოციუმში ხდება, როგორიცაა ტრადიციული ოჯახი. საჯარო სივრცეებში, გენდერული იერარქია და ჩაგვრა სოციალური ნორმებითაა მხარდაჭერილი. შესაბამისად, გოგონებს განათლებაზე აქვთ ნაკლები წვდომა, ქალებს – დასაქმებაზე, საზოგადოებრივ რესურსებსა და იურიდიულ საქმისწარმოებაზე. ეს პრობლემა განსაკუთრებით მწვავედ დგას რასობრივი და ეთნიკური უმცირესობების, ლგბტქი საზოგადოების წარმომადგენელი და სიღარიბეში მცხოვრები ქალებისა და გოგონების შემთხვევაში. მიუხედავად იმისა, რომ ქართულ კანონმდებლობაში ქალის საკუთრების უფლება გარანტირებულია, საკუთრების საკითხში გენდერული პრაქტიკა უკიდურესად პატრიარქალურია, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც საქმე შვილი კაცის და შვილი ქალის მემკვიდრეობას, საკუთრების უფლებებისა და განქორწინების შემთხვევაში ალიმენტის საკითხებს ეხება. საკუთრებისა და ალიმენტების უფლებების დარღვევა განქორწინების დროს – საქართველოში მცხოვრებ ქალთა ერთ-ერთი ყველაზე პრობლემური საკითხია.

დასახელებული პროექტი ორიენტირებულია სამეგრელოს რეგიონში მუშაობაზე, რადგან საქართველოში ოჯახში ძალადობის შესახებ სხვადასხვა კვლევის თანახმად, დასახელებული რეგიონი ერთ-ერთი ყველაზე პრობლემურია საქართველოში.

ასევე, პროექტი საქართველოში, კერძოდ კახეთის რეგიონში, არსებული პრობლემების მოგვარებაზეა ორიენტირებული. ამ რეგიონში, გოგონები გენიტალიების დასახიჩრების პრაქტიკას ექვემდებარებიან. ქვეყანაში არ არსებობს ქალის გენიტალიების დასახიჩრების პრაქტიკის აღმოფხვრის ხედვები.

პროექტის მთავარი მიზანია, გოგონებისა და ქალების უფლებები დაიცვას სტრატეგიული სამართალწარმოების მეშვეობით, ასევე საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება ამ საკითხთან მიმართებაში, FMG-სთან ბრძოლა, ქალის საკუთრების უფლების დაცვა.

პროექტის ფარგლებში, „საფარი“ ითანამშრომლებს სამეგრელოს რეგიონის არასამთავრობო ორგანიზაციებთან. ორგანიზაცია სამეგრელოში მცხოვრებ ქალებს ოჯახში ძალადობისა და საკუთრების უფლებების ხელყოფის წინააღმდეგ იურიდიულ დახმარებას გაუწევს. მართალია, პროექტი სამეგრელოს რეგიონის ქალებზეა ორიენტირებული, მაგრამ იმ შემთხვევაში, თუ „საფარის“ იურიდიული ჯგუფი მუშაობის პროცესში სტრატეგიულ საქმეებს გადააწყდება საქართველოს სხვა რეგიონებიდანაც, ორგანიზაცია მათ წარმოებას საკუთარ თავზე აიღებს. ასევე, ქალთა საკუთრების უფლებების შესახებ დაგეგმილია კონფერენციის ჩატარება, სადაც მოწვეულნი იქნებიან როგორც სამთავრობო მოხელეები, ასევე არასამთავრობო სექტორის წარმომადგენლები.

გარდა ამისა, პროექტის ფარგლებში „საფარი“ ორგანიზებას გაუკეთებს საინფორმაციო შეხვედრებს ქალებისთვის, მასწავლებლებისთვის, ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოების წარმომადგენლებისა და რელიგიური ლიდერებისთვის. ქალის გენიტალიების დასახიჩრების შემთხვევებში, ორგანიზაცია სამართლებრივ დახმარებას პროცესის მსხვერპლებს გაუწევს. „საფარი“ აქტიურად ითანამშრომლებს სახალხო დამცველის აპარატთან, რომელსაც მჭიდრო კავშირი აქვს ავარიისა და ყვარლის რეგიონებთან.

პროექტის ფარგლებში ბენეფიციარებისთვის გაწეული უფასო იურიდიული დახმარება, რაც უფასო იურიდიულ კონსულტაციებს გულისხმობს, მათ გაძლიერებას შეუწყობს ხელს. ბენეფიციარებს გაცნობიერებული უნდა ჰქონდეთ, რომ ქალის მიმართ დისკრიმინაციული პატრიარქალური წყობა თავად ქალების მონაწილეობის გარეშე ვერ შეიცვლება.

რაც შეეხება სტრატეგიულ საქმეებს, ეს საქმეები არსებული პრეცედენტული სამართლის, კანონმდებლობისა და პოლიტიკის არსებული ნორმების გრძელვადიან ცვლილებებზეა გათვლილი.