ქალთა უფლებების დაცვის ორგანიზაცია

Tag: კულტურა

შვედეთში ნაპოვნი ვიკინგი მეომარი ქალი აღმოჩნდა

posted in სიახლეები, უცხოური by with Comments Off on შვედეთში ნაპოვნი ვიკინგი მეომარი ქალი აღმოჩნდა

საუკუნეზე მეტი ხანია, რაც არქეოლოგებმა და ისტორიკოსებმა ივარაუდეს, რომ შვედეთში, ბირკაში (ვიკინგების მსხვილი სავაჭრო ცენტრი) აღმოჩენილი, continue reading

თამარ თანდაშვილის ახალი რომანი „მატერიკონი“ ქალზე ძალადობის თემას ეძღვნება

posted in საზოგადოება by with Comments Off on თამარ თანდაშვილის ახალი რომანი „მატერიკონი“ ქალზე ძალადობის თემას ეძღვნება

თავის პირველ რომანში „სტაფილოსფერი ბაბუაწვერას ქარბუქი“, ფსიქოლოგი თამარ თანდაშვილი სულისშემძვრელ ისტორიებს წარმოგვიდგენს, რომელიც ძირითადად ძალადობასა და მასთან დაკავშირებული ძალაუფლებრივი იერარქიის შესახებ გვიამბობს. ისტორიები ავტორმა სხვადასხვა დროს ნამდვილად მომხდარი ამბებისგან აკინძა. „სტაფილოსფერი ბაბუაწვერას ქარბუქის“ პოპულარობამ თამარს გადააწყვეტინა, კიდევ ერთი რომანი, „მატერიკონი“ შეექმნა, რომელშიც ავტორი კვლავ უბრუნდება ქალზე კულტურული ძალადობის პრობლემას. continue reading

ჰეტეროსექსუალობის გამოგონება

posted in Uncategorized @ge, ქვიარ საკითხები by with Comments Off on ჰეტეროსექსუალობის გამოგონება

კატეგორიები ჰომო- და ჰეტეროსექსუალი სხვა არაფერია, თუ არა სოციალური გამოგონება. შესაძლოა, მომავალში მათი საჭიროება სრულიად გაქრეს. continue reading

დნმ-ის ანალიზები ჩაკოს კულტურაში არსებულ მატრიარქატზე მიუთითებს

posted in საზოგადოება by with Comments Off on დნმ-ის ანალიზები ჩაკოს კულტურაში არსებულ მატრიარქატზე მიუთითებს

ჩაკოს კულტურის წარმომადგენლები (ჩრდილოეთ ამერიკა), როგორც ჩანს, მატრიარქალურ საზოგადოებაში continue reading

კვლევა: ორგაზმს ყველაზე იშვიათად ჰეტეროსექსუალი ქალები განიცდიან

posted in საზოგადოება by with Comments Off on კვლევა: ორგაზმს ყველაზე იშვიათად ჰეტეროსექსუალი ქალები განიცდიან

ამის შესახებ მასშტაბური კვლევის შედეგები მეტყველებს, რომელიც ინდიანას, ჩეპმენისა და კლერმონტის უნივერსიტეტების მკვლევართა ერთობლივი მუშაობის შედეგად გამოვლინდა. continue reading

ბაია აბულაძე – მეღვინე გოგონას არაჩვეულებრივი ყოველდღიურობა

posted in ეკონომიკური by with Comments Off on ბაია აბულაძე – მეღვინე გოგონას არაჩვეულებრივი ყოველდღიურობა

23 წელი ძიების, განათლების მიღების, საკუთარ თავზე ინტენსიური მუშაობის ასაკია, თუმცა, ამ ყველაფერთან ერთად, ბაია აბულაძემ გაცილებით მეტი შეძლო – მეღვინეობის ადგილობრივ ბაზარზე დიდ წარმატებას მიაღწია. ბაიას ოჯახს წლებია, რაც ბაღდათის რაიონის სოფელ მეორე ობჩაში საკუთარი ვენახი აქვს. ოჯახი ყურძნის თეთრი ჯიშების – ცოლიკოურისა და ციცქასგან საგვარეულო ღვინოს ყოველთვის აყენებდა, მაგრამ ბაიას ძალისხმევით, ოჯახში მოხმარებისთვის განკუთვნილი ღვინო, „ბაიას ღვინოს“ ბრენდული სახელით, უკვე წარმატებით იყიდება. იმის პარალელურად, რომ ილიაუნის მაგისტრატურაზე საჯარო ადმინისტრირების განხრით სწავლობს, ბაია ტურიზმის სფეროთიც აქტიურად არის დაინტერესებული.  continue reading

“პენისის ქურდი” გრძნეულების ამბავი

posted in საზოგადოება by with Comments Off on “პენისის ქურდი” გრძნეულების ამბავი

კალი ბაუსმანი

ჯადოსნობის აღმოჩენისა და ლიკვიდაციის მე-15 საუკუნეში შექმნილი სახელმძღვანელოს თანახმად, continue reading

რუსა ამირეჯიბი: რასიზმი და კულტურა ერთმანეთთან თანხვედრაში არ მოდის!

posted in დისკრიმინაცია by with Comments Off on რუსა ამირეჯიბი: რასიზმი და კულტურა ერთმანეთთან თანხვედრაში არ მოდის!

მალე წელიწადი შესრულდება მას შემდეგ, რაც ცნობილი ქართველი მწერლის, რუსა ამირეჯიბის გოგონა მიმი სკოლაში როგორც მოსწავლეების, ასევე მასწავლებლების მხრიდან გამოვლენილი რასისტული განწყობების მსხვერპლი გახდა. რუსამ ამ სიმპტომატურ ინციდენტზე სათანადო რეაგირება გადაწყვიტა, რის შედეგადაც საქმეს სამართლებრივი მსვლელობა მისცა. გარდა ამისა, რუსამ საზოგადოების ყურადღება მოვლენის სოციალურ-კულტურულ მხარეზეც გაამახვილა. მართლაც, რასისტული და ზოგადად ქსენოფობიური დამოკიდებულებები დღევანდელ საქართველოში არცთუ იშვიათია, რასაც ადამიანების ამგვარ განწყობებზე მანიპულირების მოსურნე მედიებისა თუ პოლიტიკური ძალების პოპულარობაც მეტყველებს. ქვეყანაში რასისტულ ნიადაგზე დისკრიმინაციის, ზოგადად ქსენოფობიური ფონის შესახებ თავად რუსა ამირეჯიბი გვესაუბრება. continue reading

ნათია ჩიქოვანი – მოდელი, რომელიც ქალის სილამაზის არანაირ სტანდარტს არ აღიარებს

posted in საზოგადოება by with Comments Off on ნათია ჩიქოვანი – მოდელი, რომელიც ქალის სილამაზის არანაირ სტანდარტს არ აღიარებს

გარდა იმისა, რომ უკვე მრავალი წლის მანძილზე ჰობის სახით მოდელად მუშაობს, მარკეტინგის მენეჯერია საქართველოში საცალო ბიზნესის სფეროში მომუშავე საერთაშორისო კორპორაცია ICRში. მოდის სამყაროში ტრიალი ბევრი ქართველი გოგონას ოცნებაა, მაგრამ ნათია ჩიქოვანის ინტერესები ბევრად შორს მიდის. იგი აქტიურად არის ჩართული საქართველოში ქალთა მიმართ ძალადობის წინააღდეგ მიმართულ მოძრაობასა და სამოქალაქო აქტივიზმში. ნათიას მოკლე დახასიათება შემდეგნაირად შეიძლება: მოდელი, რომელიც ქალის სილამაზის არანაირ სტანდარტს არ აღიარებს, მარკეტერი, რომელიც სტერეოტიპებს ებრძვის, ფემინისტი, რომელიც ქალთა უფლებებს იცავს.

თქვენი საქმიანობით ისეთ სფეროებს უკავშირდებით, სადაც ქალის სხეული, ზოგადად ქალის პერსონა ძლიერ ობიექტივიზაციას ექვემდებარება. როგორ უთავსებთ ერთმანეთს ფემინიზმსა და სამსახურს?

მართალი ხართ: მარკეტინგი არის ერთ-ერთი სფერო, სადაც ქალის ობიექტივიზაცია ძალზე გავრცელებულია. საზოგადოებაში აქედან უამრავი არასწორი ღირებულება და სტერეოტიპი ვრცელდება. როგორც მარკეტერიც და როგორც მოდელიც, ჩემს პირად საქმიანობაში მაქსიმალურად ვცდილობ, ამგვარი რამ არ დავუშვა არც შეკვეთებში, არც რეკლამებში. საქართველოში მარკეტინგის ბაზარზე უამრავი ხარვეზი არსებობს, თუნდაც გაუცნობიერებელ დონეზე. როდესაც ქალის ობიექტივიზაცია გაცნობიერებულად და გამიზნულად ხდება (მაგალითად, სარეცხი ფხვნილის რეკლამირებისას აუცილებლად ქალი მომხმარებლის აქცენტირება), რასაკვირველია, ამის კატეგორიული წინააღმდეგიც ვარ. ძალიან რთულია, საზოგადოებაში უკვე მიღებულ ნორმებს ებრძოლო მაშინ, როდესაც დაქირავებული პერსონალი ხარ და ეს სამუშაო შენი შემოსავლის წყაროა. თუმცა, მიუხედავად ყველაფრისა, ჩემს პრინციპებს მაინც არ ვღალატობ.

თქვენი საქმიანობის მეორე სფერო, მოდის და ზოგადად სილამაზის ინდუსტრიაც არანაკლები დისკრიმინაციულობით გამოირჩევა ქალის მიმართ. სამწუხაროდ, თუნდაც სილამაზის კონკურსებში მონაწილე ქართველი გოგონებისგან ხშირად გვსმენია, რომ მათი მთავარი მიზანი „სარფიანი გათხოვებაა“…

პირველ რიგში, სილამაზის კონკურსებს სამოდელო საქმიანობისგან განვაცალკევებ. სილამაზის კონკურსები არანაირად არ ემსახურება სამოდელო ბიზნესში კარიერის აწყობას. არც ერთი ცნობილი მოდელი სილამაზის კონკურსით არ აღმოუჩენიათ. სილამაზის კონკურსის იდეა საქველმოქმედო და სოციალურ სამუშაოებზე ორიენტირებული ღონისძიებებია. აქ გამარჯვებული გოგონებიც ძირითადად ერთი-ორი წლის განმავლობაში მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობენ და გარკვეული სახის საქველმოქმედო საქმიანობით არიან დაკავებულნი. პირადად მე ყველანაირი სილამაზის კონკურსის წინააღმდეგი ვარ, რადგან მიმაჩნია, რომ ადამიანები გარეგნული თვისებებით არ უნდა ფასდებოდნენ. შესაბამისად, იმ გოგონებთან, რომლებიც სილამაზის კონკურსებში იმიტომ იღებენ მონაწილეობას, რომ „სარფიანად გათხოვდნენ“, არანაირი შეხება არ მაქვს. პირადად მე ზოგადად სილამაზის კონკურსების არსებობის წინააღმდეგიც კი ვარ.

საზოგადოებაში არანაკლები სტერეოტიპული ხედვები არსებობს სამოდელო საქმიანობის მიმართაც…

ძირისძირობაშივე არასწორი თვალსაზრისია, როდესაც მიჩნეულია, რომ მოდელები „ლამაზები“ უნდა იყვნენ. მოდელის კრიტერიუმი მაინცდამაინც „სილამაზით“ არ განისაზღვრება. მოდელი უნდა იყოს ძალიან გამხდარი, არ უნდა ჰქონდეს ზედმეტად დიდი ზომის მკერდი და ა.შ. საერთოდ არ არის აუცილებელი, იგი „ლამაზი“ იყოს, უბრალოდ, იგი გარკვეულ სტანდარტებს უნდა აკმაყოფილებდეს – ტანსაცმლის ჩვენების დროს იგი ჰგავს საკიდს და იდეაში ტანსაცმელს ექცევა ყურადღება. თუმცა, ხშირად მოდელის ვიზუალზეც კეთდება აქცენტი. პირადად მე მიმაჩნია, რომ ნებისმიერი ზომა-წონის სხეული ლამაზია, მთავარია, ადამიანი თავს ჯანმრთელად და კომფორტულად გრძნობდეს. სხვა ყველაფერი დანარჩენი ინდივიდუალური გემოვნების საკითხია, სხვა არაფერი. ვისაც როგორ სურს, ისე უნდა იცხოვროს, ისე უნდა ჩაიცვას და ისე უნდა გამოიყურებოდეს.

natia

ქართველი ქალები გარეგნობის გამო ერთმანეთს ძალზე ხშირად აბულინგებენ. ამ დროს როგორი რეაქცია გაქვთ ხოლმე?

ეს ის შემთხვევაა, როდესაც ჩემი რისხვა პიკს აღწევს. სამწუხაროდ, როდესაც ვბრაზობ, სათქმელის არგუმენტირებულად ჩამოყალიბებას ნაკლებად ვახერხებ (იცინის, შ.გ.). არადა ეს მართლაც ისეთი შემთხვევაა, როდესაც სიბრაზის დაოკება მართლა ძნელია. როდესაც ჩემი თანდასწრებით სილამაზის გარკვეულ სტანდარტებთან შესაბამისობა-შეუსაბამობაზე საუბარი იწყება, ყოველთვის ვცდილობ, თანამოსაუბრეები დავარწმუნო, რომ ეს ყველაფერი სისულელეა, მოგონილი, სხვადასხვა ბიზნესების ინტერესების გამატარებელი, და რომ სილამაზე ზოგადად ძალიან, ძალიან სუბიექტური ცნებაა. შეუძლებელია, ერთი ადამიანისთვის ლამაზი ადამიანი ყველასთვის ლამაზი იყოს, ან ულამაზო – ულამაზო. ეს რომ ასე იყოს, სამყარო სხვანაირად იქნებოდა მოწყობილი.

რა გარემოში ჩამოყალიბდა ნათია ჩიქოვანი – მოდელი, რომელიც ქალის სილამაზის არანაირ სტანდარტს არ აღიარებს, მარკეტერი, რომელიც მთელი არსებით ებრძვის სტერეოტიპებს, ქალი, რომელიც ქალთა უფლებების აქტივისტია?

როგორც წესი, არა მხოლოდ საზოგადოებრივი აზრის, არამედ ადამიანში ზოგადად დამოკიდებულებების ჩამოყალიბებას გარემო და ინფორმაცია უწყობს ხელს. ამ კითხვაზე ზუსტი პასუხი არც მაქვს. განსაკუთრებულ გარემოში არასოდეს მიცხოვრია. გენდერის კუთხით ინფორმაციაც დიდად ხელმისაწვდომი არასოდეს ყოფილა ჩემთვის. ზოგადად, სამართლიანობის შინაგანი, გამძაფრებული მოთხოვნილება მაქვს. ალბათ, ეს სამართლიანობა ჩემთვის იმდენად ასოცირდება თანასწორობასთან (არა მხოლოდ გენდერის კუთხით), რომ შესაძლოა, ჩემს ინტერესებსაც ეს განაპირობებდეს…

თქვენი ქორწინება ტელეწამყვან ლუკა ჭოჭუასთან მედიისა და საზოგადოების ყურადღების ცენტრში დიდი ხნის მანძილზე მოექცა. ქორწინება და ქორწილი ჩვენში საკრალური თემაა, რომელიც ბევრ გენდერულ სტერეოტიპსა თუ დისკრიმინაციულ მიდგომას იტევს. როგორ მოახერხეთ ამ სტანდარტული და გაცვეთილი ცნებების ახალი, სრულიად განსხვავებული კონოტაციით დატვირთვა?

ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ ლუკას ხელი ვთხოვე. ამით ხაზი გავუსვი, რომ არ არსებობს საკითხები და ქცევის პატერნები, რომელზეც უფლება მხოლოდ კაცს აქვს. ქალისგან ამას საზოგადოება „არ ელის“ და „მიზანშეწონილად არ მიიჩნევს“. ამით ხაზი გავუსვი – დაქორწინების გადაწყვეტილება იმდენად მნიშვნელოვანი საკითხია ადამიანის ცხოვრებაში, რომ მისი მიღება მხოლოდ კაცის საქმე არ უნდა იყოს. ბევრჯერ მინახავს გოგო, რომელსაც თავის რჩეულზე დაქორწინება სურს, მაგრამ მისგან პირველი ნაბიჯის გადადგმას ელის და ქორწინებაზე არ საუბრობს. თუმცა, ჩემს შემთხვევაში, დაქორწინების გადაწყვეტილება ერთპიროვნულად არ მიმიღია, ეს ორივეს გვინდოდა. მანამდე ერთად ვცხოვრობდით. ჩვენში ქორწინების გარეშე თანაცხოვრების ამგვარი გამოცდილება უცხო მოვლენაა და ძირითადად უარყოფითი კონოტაცია გააჩნია. მე ყველგან და ყოველთვის ხაზს ვუსვამდი, რომ დაქორწინება არ მსურდა. რასაკვირველია, ეს რთული გასაგები იყო განსაკუთრებით უფროსი თაობის ადამიანებისთვის, მაგრამ მე ჯიუტად ვიმეორებდი, რომ ცოლ-ქმარი არ ვიყავით, უბრალოდ ერთად ვცხოვრობდით. ისე მოხდა, რომ ერთად ცხოვრების კონკრეტულ ეტაპამდე, დაქორწინებამდე, თავისით მივედით. ქორწინებაშიც მინდოდა მეჩვენებინა, რომ ჩვენი ურთიერთობა თანასწორია, მე შემიძლია, ვიყო პირველი, ვინც საკუთარ რჩეულს დაქორწინებას შესთავაზებს.

წარმოუდგენელია, სტანდარტული ყოფილიყო თავად ქორწინების ცერემონიაც…

რასაკვირველია, არა (იცინის, შ.გ.). დავიწყოთ იქიდან, რომ ჩვენი ქორწილი ახალგაზრდებზე ორიენტირებული იყო – ყოველგვარი ფსევდოეროვნული, დამახინჯებული „თამადური“ ტრადიციებისგან თავისუფალი. რაც მთავარია, ამ ფაქტმა ახალგაზრდებში დადებითი ემოციები გამოიწვია. ჩემთვის ეს ძალზე მნიშვნელოვანი იყო. ჩემს ქორწილში სრული იგნორირება გავუკეთე ე.წ. „თაიგულის სროლის“ ტრადიციას. ჩემი აზრით, ამ ტრადიციას ქალის მადისკრიმინირებელი საფუძველი აქვს. მიმაჩნია, რომ ცხოვრებაში ყველა ქალის უმთავრესი მიზანი გათხოვება არაა, მაგრამ თუ იგი ამ გადაწყვეტილებამდე მივა, მისი ბედი, თუნდაც სიმბოლურად, ქორწილში დაჭერილმა თაიგულმა კი არა, მან თავადვე უნდა გადაწყვიტოს. ყველა ქალის ბედი მისსავე ხელშია.

xelis-txovna

არადა, რეალურად ქორწინების თუ მიჯნურობის საკითხში ინიციატორი ქალები „ვეფხისტყაოსანშიც“ არ გვიკვირს. თუმცა, თანამედროვე ქართველი ქალისთვის ზოგადად ყველა მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების მიღება ეკონომიკური დამოკიდებულების პრობლემას უკავშირდება. როგორ ფიქრობთ, ჯერ მამის, შემდეგ ქმრის ოჯახში „დაბმულ“ ქალს აქვს თუ არა საკუთარი სვე-ბედის განკარგვის შანსები?

რაც შეეხება „ვეფხისტყაოსანს“, წმინდა კულტურული ტრადიციის თვალსაზრისით, სინამდვილეში ქალის დომინაცია არავის მოსწონს. ეკონომიკურად დამოკიდებული ქალის მდგომარეობა კი მართლაც ძალიან რთულია. მე ძალიან გამიმართლა, ირგვლივ მყოფი ყველა ადამიანი ხელს მიწყობს და მაძლიერებს. პირველ რიგში, ქალმა უნდა გაიაზროს, რა სურს. თუ თავისუფლება, თანასწორობა და დამოუკიდებლობა სურს, ალბათ ძალზე ბევრი რამის დათმობა მოუწევს. დამოუკიდებლობის მოსაპოვებლად, უფრო მეტი ყურადღება უნდა დაუთმოს განათლების მიღებას. გარდა ამისა, ოჯახის შექმნისას, მან თანამოაზრე უნდა მოძებნოს. მჯერა, რომ ამგვარი რამ სავსებით შესაძლებელია, თუნდაც რეგიონებში. დაქორწინების გადაწყვეტილების მიღებისას იგი დარწმუნებული უნდა იყოს, რომ მისი ცხოვრების თანამგზავრი მის უფლებებს პატივს სცემს. ვფიქრობ, რომ ამ მიმართულებით არა მხოლოდ ქალები, არამედ კაცებიც უნდა გაძლიერდნენ. ეს ყველაფერი შეუძლებელი სულაც არ არის. ჩვენს ცხოვრებაში ძალზე ბევრი რამ იმიტომ არ ხდება, რომ გარკვეული გადაწყვეტილებები ბოლომდე არ მიგვყავს, სირთულეების გადალახვის გვეშინია და დასახული მიზნის განხორციელებას შუა გზაზე თავს ვანებებთ. მე ვფიქრობ, რომ გამორიცხულია, ცხოვრების გზაზე რაღაც ძალიან გინდოდეს და არ გამოგივიდეს.

ესაუბრა შორენა გაბუნია

გარეკანის ფოტოს ავტორი ზური ქავთარაძე

 

იოკო ონო ქალების დისკრიმინაციის წინააღმდეგ მიმართულ პროექტში გვიწვევს

posted in საზოგადოება by with Comments Off on იოკო ონო ქალების დისკრიმინაციის წინააღმდეგ მიმართულ პროექტში გვიწვევს

ავანგარდულმა მხატვარმა იოკო ონომ რეიკიავიკის ხელოვნების მუზეუმთან ერთობლივ continue reading

Page 1 of 212
© sapari.ge